ikona.art.pl

NA CO NALEŻY ZWRACAĆ UWAGĘ KUPUJĄC PODOBRAZIE DO PISANIA IKON?

Oprócz estetycznego wyglądu dobre podobrazia do pisania ikon powinny spełniać kilka warunków związanych z jakością zastosowanego drewna i sposobem wykonania ikonowej deski.
Gatunek drewna Podobrazia ikonowe można wykonywać z drewna rożnych gatunków, nie mnie jednak utarło się, że najlepszym naszym rodzimym gatunkiem do tego celu jest lipa. Drewno lipowe odznacza się bowiem dużą stabilnością wymiarową, nawet w przypadku znacznych wahań wilgotności i temperatury otaczającego je powietrza.
deska do ikony Wilgotność drewna Niezmiernie ważną sprawą, ważniejszą niż gatunek drewna z jakiego wykonane zostało podobrazie, jest jego wilgotność. Drewno, z którego wykonywane zostanie podobrazie powinno być prawidłowo wysuszone do wilgotności co najmniej 8-10%.
Układ przyrostów rocznych w desce Układ słojów w sąsiadujących ze sobą fryzach (deszczułkach) nie powinien być przypadkowy, lecz taki jak opisałem w artykule „Budowa podobrazi drewnianych” (ryc. 1). Poszczególne fryzy, z których złożone jest podobrazie, powinny być dokładnie dopasowane do siebie i dobrze sklejone.
deska do ikony Wady drewna Wszelkiego rodzaju pęknięcia drewna w podobraziu są niedopuszczalne. Drobne pęknięcia widoczne na czole desek są efektem wysychania drewna. Są to tzw. pęknięcia desorpcyjne (ryc. 2). Popękane drewno nie nadaje się na podobrazia, bowiem pęknięcia te podczas nawet niewielkich zmian wilgotności podobrazia mogą przenieść się na grunt.
Drobne sęki (mniej więcej do średnicy ołówka) są dopuszczalne nawet na licu podobrazia. Większych sęków starajmy się unikać. Podczas wysychania drewna sęki mogą bowiem pękać, a pęknięcia te mogą przenieść się na grunt.
Drewno jest materiałem pochodzenia naturalnego, w związku z tym jego barwa charakteryzuje się dużą naturalną różnorodnością. Przebarwienia tego typu nie mają wpływu na stabilność drewna, a jedynie na estetykę wyglądu. Powinniśmy natomiast unikać podobrazi w których widać wyraźną zmianę barwy drewna (jaśniejsze lub ciemniejsze od barwy naturalnego drewna) połączoną z obniżeniem twardości przebarwionej tkanki.
Jakość wykonania połączeń Szpongowanie powinno być prawidłowo wykonane i spasowane, tj. szponga powinna wchodzić w gniazdo z lekkim oporem. Kardynalnym błędem jest wklejanie szpong w podobrazie. Sklejenie szpongi z podobraziem uniemożliwia swobodne pęcznienie i kurczenie się drewna. deska do ikony, dobre flekowanie Powstają wówczas naprężenia w drewnie, czego efektem jest pękanie podobrazia.
Kowczeg, flekowanie itp. Kowczeg powinien być wyżłobiony w podobraziu, nie zaś doklejony z osobnych listewek. Dopuszcza się doklejanie np. wypukłych nimbów itp., jednak układ słojów w doklejce powinien być analogiczny do układu słojów w podobraziu (ryc. 3).
O ile większość ww. cech podobrazia możemy bez problemów ocenić, to niestety trudno jest określić wilgotności drewna, z którego zostało ono wykonane. Dlatego musimy bazować na prawdomówności i fachowości stolarza wytwarzającego podobrazia. Jedynym sposobem na uniknięcie przykrych niespodzianek związanych paczeniem się drewna oraz jego pękaniem podczas wysychania jest pozostawienie zakupionego podobrazia przez co najmniej parę tygodni w pracowni. Jeśli przez ten czas nie zauważymy zmian w szerokości podobrazia, to możemy przystąpić do jego gruntowania. deska do ikony, dobre szpongi Zmiany szerokości podobrazia łatwo jest wychwycić poprzez obserwację czoła szpong i boku podobrazia. Prawidłowo wykonane podobrazie powinno mieć szpongi równo przycięte z bokiem deski (ryc. 4). Wykonywanie przez stolarzy krótszych szpong jest sposobem na ukrycie zmian szerokości podobrazia związanych z kurczeniem się drewna podczas wysychania. Prawidłowej długości szpongi wówczas zaczęłyby wystawać poza obrys podobrazia. W przypadku krócej przyciętych szpong ten efekt nie wystąpi. Ponadto, wyraźnym efektem wykonania podobrazia z drewna o zbyt wysokiej wilgotności jest poluzowanie się szpongi podczas schnięcia drewna. W tym przypadku szpongi same wysuwają się z gniazda zrobionego w odwrociu podobrazia. Luźne połączenie równoległych szpongi z podobraziem na tzw. jaskółczy ogon nie spełnia swej funkcji. deska do ikony, spęczniałe podobrazie Przy szpongach zbieżystych nie ma tego problemy, gdyż wystarczy je z umiarkowaną siłą dobić.
Z drugiej jedna strony pamiętajmy, że drewno jest materiałem higroskopijnym, tj. w naturalny sposób pochłaniającym lub oddającym wilgoć do otaczającego je powietrza. deska do ikony, spęczniałe podobrazie W związku z tym wstawienie wysuszonego podobrazia do wilgotnego pomieszczenia spowoduje jego spęcznienie, czego efektem będzie „schowanie się” szpong (ryc. 5). Z kolei wstawienie podobrazia do pomieszczenia o bardzo suchym powietrzu może spowodować skurcz drewna, czego efektem będzie wysunięcie się szpong poza obrys podobrazia (ryc. 6).

Copyright © Bogusław Andres 2004-2015