Spas w siłach

*) Złocenie wykonane w Pracowni ikon pw. św. Mikołaja Cudotwórcy przez Magdalenę Andres

Tematem ikony jest eschatologiczna wizja powtórnego przyjścia Jezusa Chrystusa. Ikona nawiązuje do wizji chwały Pańskiej opisana w pierwszym rozdziale Księgi Ezechiela. Ideowym i kompozycyjnym centrum ikony jest Zbawiciel ukazany jako Pantokrator zasiadający na tronie. Chrystus przeważnie ubrany jest w złociste szaty, rzadziej występuje w szacie białej lub szkarłatnym chitonie i granatowym chimationie. Lewą dłonią podtrzymuje otwartą Ewangelię, prawą zaś ma ułożoną w gest błogosławieństwa. Zbawiciel zasiada na tronie na poduszkach, a jego nogi spoczywają na podnóżku podtrzymywanym przez ogniste uskrzydlone okręgi z oczyma-Trony, będące jedną z hierarchii anielskich. Na niektórych ikonach tron, poduszki oraz podnóżek są przeźroczyste, zaznaczone jedynie liniami konturowymi.
Zgodnie z wizją Ezechiela, w ikonie dominują trzy barwy: ognia, szafiry i złota. Postać tronującego Chrystusa umieszczona jest na tle trzech mandorli wpisanych w siebie. Wewnętrzna mandorla ma kształt wklęsłobocznego rąbu barwy czerwonej. Symbolizuje ona Boską chwałę. Rąb wpisany jest w owalną mandorlę barwy ciemnobłękitnej lub zielonej, Owalna mandorla symbolizująca wieczność i niebo, wypełnioną jest monochromatycznymi sześcioskrzydłymi serafinami oraz gwiazdami. Owal mandorli nałożony jest z kolei na czerwony wklęsłoboczny prostokąt, w którego narożnikach przedstawione są cztery istoty z wizji Ezechiela (symboliczne przedstawienie ewangelistów). Postacie te, symbolizujące ziemię, trzymają zamknięte Ewangelie.
Wielowątkowy sens ikony można ująć skrótowo w następujący sposób: Bóg Jahwe objawia są chwałę w Jezusie Chyrstusie, wcielonym Słowie (księga), prawdziwym Bogiem (czerwień) i człowieku (błękit), wszechwładcy (Pantokrator), królu ziemi (szafirowy owal i podnóżek) i nieba (czerwony prostokąt, serafiny i gwiazdy) wszechobecnym i wszechwiedzącym (rydwan Jahwe), który przyniósł Dobrą Nowinę (otwarta księga i czterej ewangeliści), głoszoną po całej ziemi (cztery strony świata).

maj 2013 r.

© Bogusław Andres 2004-2013